Leptospirose is een ziekte die lijkt op een ernstige griep. Andere namen zijn de ziekte van Weil, Melkerskoorts, Modderkoorts of Rattenziekte. De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie. De bacterie komt voor in urine van ratten. Of in water wat vervuild is met de urine van ratten.
Als je leptospirose hebt, heb je vaak hoge koorts. Via het bloed kan de bacterie de nieren of lever aantasten. Zonder behandeling in het ziekenhuis kan dit dodelijk zijn.
Hoe loop ik leptospirose op?
In Nederland komt leptospirose met name voor bij wilde ratten. De bacterie kan ook voorkomen bij andere knaagdieren, bij vee en soms ook bij honden. In sommige beroepen heb je meer risico om in contact te komen met deze bacterie. Werk je bijvoorbeeld in de waterzuivering? Of met ratten of muizen? Dan kun je leptospirose oplopen. Je kunt leptospirose ook oplopen tijdens duiken in zoet water. Of tijdens avontuurlijke sporten in het buitenland, bijvoorbeeld raften.
Hoe bescherm ik mezelf tegen leptospirose?
Het is belangrijk om je huid goed te beschermen. Bijvoorbeeld door de juiste kleding en dichte schoenen te dragen. Ook kun je dode dieren beter niet aanraken. Daarnaast kun je je laten vaccineren tegen leptospirose.
Heb je koorts of een flinke griep? Ga dan naar je (huis)arts. Vertel dat je in je werk meer risico loopt. De huisarts kan je een antibioticumkuur geven. Bij ernstige klachten moet je naar het ziekenhuis.
Bekijk hier de Engelse versie van dit filmpje.
Let op: niet alle GGD-en vaccineren tegen leptospirose.
- Kijk eerst bij de tarieven of de GGD van jouw keuze de vaccinatie wel geeft. Daarna kun je hier je afspraak maken.
Het vaccin tegen leptospirose heet Spirolept. Een vaccinatieserie bestaat uit 2 prikken met 2 weken ertussen. Als je langdurig bescherming wilt, kun je na 4 tot 6 maanden een boostervaccinatie (herhaling) halen. Dan ben je 2 jaar beschermd. Hierna kun je weer een boosterprik nemen als je goed beschermd wilt blijven. Mensen met een afweerstoornis hebben meer vaccinaties nodig.
- Vraag dan hier een offerte aan (voor 2 personen of meer).
De Gezondheidsraad schrijft in juli 2025: "Vaccinatie van werknemers tegen leptospirose zou alleen in uitzonderlijke gevallen door bedrijfsartsen overwogen moeten worden. Het gaat dan om een vaccinatieaanbod op individuele basis aan werknemers die ondanks beschermende maatregelen om blootstelling aan urine van besmette knaagdieren of aan besmet oppervlaktewater tegen te gaan, toch een risico lopen om ziek te worden. Dat is bijvoorbeeld het geval bij sommige muskusrattenvangers.
"Het beschikbare vaccin is veilig, maar over de effectiviteit zijn volgens de Gezondheidsraad te weinig actuele wetenschappelijke gegevens om een algemeen aanbod aan bepaalde beroepsgroepen te adviseren."
- Het is aan de Arbodienst van de betreffende bedrijfstak om hierover richting het bedrijf / gemeente / provincie etc. een advies uit te brengen. Bovenstaande informatie is geen advies om al dan niet te vaccineren, dat advies is voorbehouden aan de Arbodienst.
Meer lezen over dit advies van de Gezondheidsraad?
- Kijk op de website van de Gezondheidsraad.